Zoek een lied

{{ filtered.length }} van {{ totalItems}} liederen getoond

Geen liederen of gedichten gevonden

414 - Geef ons genadig, Here God


Verleih uns Frieden gnädiglich Da pacem, Domine

Martin Luther
Wonno Bleij
9e eeuw

Tekst

Deze toelichting bij de liedtekst is overgenomen uit ‘Commentaar bij Zingend Geloven 1’ en wordt tijdelijk op deze site geplaatst. Deze tekst wordt vervangen als er een definitieve toelichting beschikbaar is.

Een van de sleutelwoorden uit de heilige Schrift is het woord ‘vrede’ (Hebreeuws: ‘sjaloom’ – Grieks: ‘eirènè’) en dat houdt veel meer in dan afwezigheid van oorlog alleen. Het heeft te maken met het totale welzijn van mens en milieu, van dier en plant, van de gehele schepping, die volgens de Romeinenbrief met reikhalzend verlangen wacht op het openbaar worden van de kinderen Gods (Romeinen 8,19). Zolang deze schepping ‘in al haar delen zucht en in barensnood is’ moet er voor dat welzijn, voor die vrede, gewerkt en gebeden worden.
‘De vrede Gods, die alle verstand te boven gaat, zal uw hart en gedachten in Christus Jezus bewaren’ (Filippenzen 4,7) en leidraad moeten zijn voor allen, die vredestichters willen zijn, ‘want zij zullen kinderen van God genoemd worden’ (Matteüs 5,9) en alleen zó zalig, dat is gelukkig worden.

De bewerking van het Duitse Verleih uns Frieden gnädiglich door Wonno Bleij staat in de traditie van Luthers vertolking van het aloude Da pacem, Domine, dat er zo uitziet:

Da pacem, Domine           Geef vrede, Heer,
in diebus nostris,              in onze dagen,
quia non est alius             want geen ander is er
qui pugnet pro nobis       die voor ons strijden zou
nisi tu, Deus noster.         dan Gij, onze God.

Martin Luther schreef de Duitse versie (Evangelisches Gesangbuch 421):

Verleih uns Frieden gnädiglich,
Herr Gott, zu unsern Zeiten.
Es ist doch ja kein andrer nicht,
der für uns köntte streiten,
denn du, unser Gott, alleine.

De bewerking ontstond in de zeventiger jaren ten behoeve van de destijds door de IKON uitgezonden liturgische kinderdiensten; het lied vormde de afsluiting van de dienst. Wonno Bleij volgde de Luthertekst op de voet en hield als rijmschema aan: A-b-C-C-b , waarbij A en C de staande en b de slepende rijmklanken vormen.

Dit lied, Verleih uns Frieden gnädiglich schreef Luther rond de jaarwisseling van 1528/1529 als strijdlied tegen de optrekkende Turken; vergelijk hiervoor ook met Erhalt uns Herr bei deinem Wort / und steur' des Papst und Türken Mord... (Meer over het Verleih uns Frieden..: zie toelichting bij Liedboek 1012. Ook elders wijzen hymnologen nadrukkelijk op de overeenkomst – meer nog de Vorlage – met de hymne Veni redemptor gentium (Nun komm, der Heiden Heiland; Liedboek 433). Over de vergelijking met de antifoon Da pacem Domine zijn er onder de hymnologen ook die nuchter constateren dat de overeenkomst met deze antifoon (zie: Liber Usualis, blz. 1867) zich tot de eerste vier noten beperkt. Om kort te gaan: over de bloemrijke geschiedenis van het lied is elders al het nodige gepubliceerd.


Melodie

In het Evangelisches Gesangbuch (nr. 421) komt een melodie voor in twee ritmische gestalten. De eerste melodieversie is in het Liedboek overgenomen. De tweede melodieversie kan men vinden bij Liedboek 1012.

NB.: In Zingend Geloven 1 is de tweede melodieversie opgenomen. De toelichting daarbij is hier niet opgenomen.