Zoek een lied

{{ filtered.length }} van {{ totalItems}} liederen getoond

Geen liederen of gedichten gevonden

577 - O wereld, zie uw leven


O Welt, sieh hier dein Leben

Paul Gerhardt
Ad den Besten Muus Jacobse Jan Willem Schulte Nordholt Jan Wit
Heinrich Isaak Johann Sebastian Bach
O Welt, ich muss dich lassen

Tekst

Deze toelichting is overgenomen uit ‘Een Compendium van achtergrondinformatie bij de 491 gezangen uit het Liedboek voor de kerken’ (Amsterdam 1977) en wordt tijdelijk op deze site geplaatst. Deze tekst wordt vervangen als er een definitieve toelichting beschikbaar is.

Jaren lang is over de samenwerking van ons dichters op ‘De Pietersberg’ het gerucht in omloop geweest, dat de daar ontstane psalmberijming een vrucht van dichtgenootschappelijke arbeid zou zijn. Men stelde het (zich) dan ongeveer zo voor, dat wij daar, zes man sterk om de tafel gezeten, elkaar als in een hoger gezelschapsspel dichtregels en rijmwoorden toespeelden. Nu, zó is het daar in Oosterbeek bepaald niet toegegaan, ook al staan vele psalmberijmingen en gezangen op naam van twee, sommige zelfs op naam van drie dichters. Maar wat deze bewerking van Gerhardts passielied betreft, kunnen we er niet onderuit, ja willen we er zelfs rond voor uitkomen: inderdaad, zó is het gegaan! Dat was in een laat stadium van het werk aan het Liedboek voor de kerken, – tegen het eind van een werkweek, waarin we vele grote en kleine opdrachten hadden vervuld en waarin ook nogal wat ‘klusjeswerk’ was verricht. Tenslotte lag er alleen nog de opdracht, het lied van Paul Gerhardt – waarvan Bach de strofen Wer hat dich so geschlagen en Ich bin’s, ich sollte büßen als koralen in zijn Matthäus-Passion opnam – opnieuw te bewerken.

Jan Wit en ik waren eraan begonnen. Maar veel verder dan halverwege de eerste strofe kwamen we aanvankelijk niet. Immers, het Duitse lied telt maar liefst vijftien strofen, waaronder verschillende op zichzelf heel mooie, die ons echter voor twintigste eeuwse mensen moeilijk invoelbaar leken. De keuze viel ons zwaar. In die situatie van twijfel en aarzeling schoten Heeroma en Schulte Nordholt ons te hulp. Nadat ik het lied nog eens in zijn geheel had voorgelezen, was ons allen duidelijk, dat het meest essentiële toch wel in de strofen 1, 3, 5 en 15 stond. Dat in te zien en ernaar te handelen, was nagenoeg het zelfde. Schulte Nordholt had de tweede strofe al bijna klaar nog vóór de eerste was voltooid. Elkaar op weg helpend en van dichterlijke dwaalwegen terughoudend, hadden we het gehele lied in een ogenblik op papier: drie strofen in totaal, waarvan de laatste een samenvatting vormt van Gerhardts strofen 5 en 15. Wij geloven dat het genoeg is en dat de strofen lange Zerknirschung van de zeventiende eeuwse mens bij het geestelijk aanschouwen van de Gekruisigde in deze ingehouden vorm beter tot zijn recht komt dan wanneer we woordgetrouwer te werk gegaan waren.

Auteur: Ad den Besten


Melodie

In het Liedboek is een andere melodie bij dit lied opgenomen dan in het Liedboek voor de kerken.